ناصر الدين شاه قاجار
193
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
آنجا دوباره برگشته ، به ديوانخانه دولتى رفتيم . از آنجا ، از زيرزمين ، پله مىخورد ، مىرود ، به عمارت عرش آئين . عمارات خوب دارد . بخصوص حوضخانه دارد . ستون زيادى دارد . حوض در ميان [ است ] بسيار خوش تركيب ساختهاند . تابستان بايد خيلى سرد باشد . دو رو ، است حوضخانههاى ، مرمر يكپارچه دارد ، از آنجا گذشته ، به زير عمارت كاخ رفتيم . كه خيلى بلند است . و شبيه است ، تركيبا به عمارت شمس العمارهء تهران ، اما كوچكتر از آن است . هوا سرد بود . ديگر بالا ، عمارت نرفتم . در ديوانخانه دولتى در تالارش ، دو ستون يك پارچه ، از سنگ معدن حاجىآباد كرمانشاهان ، دارد . مثل سنگ سماق است . خلاصه وارد محوطه شديم . مثل باغ بود . از آنجا گذشته داخل حياط خلوت عمارت ، و تالار باغ محمد على ميرزاى مرحوم ، شديم . تالار خوبى است . رو به باغ . باغ بسيار بزرگ مشّجرآباد خوبى است . از همه درختها و ميوهها ، دارد . مرتبه ، مرتبه ، مىرود الى پائين . جدول آب از ميان خيابان ، همهجا آبشار مانند ، مىرود . بسيار باغ خوش قطع خوبى است . پياده با شاهزادهها و . . . صحبتكنان ، الى آخر باغ رفتيم . آنجا سوار كالسكه شده ، رانديم ، به عماديه [ هوا ] بسيار سرد بود . شب بعد از شام آتش بازى كردند . بعد خوابيديم . . . mesume روز يكشنبه سلخ شوال رفتم بيرون . امر تازه [ اى ] نبود . به كار و صحبت گذشت . حكيم طولوزون ديروز به چاپارى به تهران رفته است . شب ، ماه غرهء ذيقعده را رؤيت كرديم در اندرون بعد [ سوره ] يس را در كتاب دعا « 1 » پيشكش عماد الدوله خواندم . شب آتشبازى خوبى بود . خوابيديم . enis [ 428 ] روز دوشنبه غرّه ذيقعده صبح سوار شده ، رفتم طاقبستان . ناهار را بالاخانه خوردم . بخارى [ را ] آتش كرده بودند . دود كرده بود . نورى ، ناهار گرم بسيار خوبى ، پخته بود . عكاس باشى ، محمد على خان ، سياچى ، مياچى ، چرتى ، امين السلطان ، آقا دايى ، آقا وجيه ، بودند امين الملك ، هوا امروز خوب گرم بود . آب چشمه بسيار كم بود . و لجن [ و ] بوى تعفن داشت . بعد از ناهار ، سوار شده رفتم ، دامنهء كوه را گرفته ، قدرى رفتم . مشير الدوله ، مشير لشكر ، آمدند ، قدرى از كارهاى ، عماد الدوله ، و اصلاحى كه ميانهء او و رعيت كرده بودند ، عرض كردند . و به جميع عرايض رعيت شهرى ، يعنى كسبه رسيده بودند . و احقاق
--> ( 1 ) . در متن اصلى « دعا كتاب » به صورت مقدم و مؤخر آمده است .